Apache of Nginx - Welke webserver kiezen in 2026?

Geschreven door · Gepubliceerd op · Bijgewerkt op

Technische vergelijking van Apache HTTP Server en Nginx: opbouw, prestaties onder belasting, configuratie, .htaccess tegenover location-blokken. Met aanbevelingen per toepassing.

De VPS-aanbiedingen bekijken Een offerte aanvragen

Apache HTTP Server (uit 1995) en Nginx (uit 2004) zijn al twintig jaar de twee toonaangevende opensourcewebservers. Samen bedienen ze in 2026 meer dan 60 % van het wereldwijde web, intussen op de hielen gezeten door LiteSpeed, Caddy en Cloudflare. Beide doen hetzelfde werk (HTTP- en HTTPS-verzoeken ontvangen en statische of dynamische antwoorden leveren), maar hun innerlijke opbouw verschilt hemelsbreed, en juist dat verschil bepaalt hun sterke en zwakke kanten.

Apache steunt op een opbouw met processen of threads (één proces of thread per verzoek), die zich al lang bewezen heeft. Nginx zet in op een asynchrone, door gebeurtenissen gestuurde opbouw, speciaal bedacht om zeer veel gelijktijdige verbindingen aan te kunnen met een minimum aan geheugen. Deze gids vergelijkt beide in 2026, met de echte keuzecriteria naargelang uw belasting, uw toepassing en uw technische opstelling.

Apache HTTP Server: opbouw met processen

Apache HTTP Server gebruikt standaard de MPM-module (Multi-Processing Module) prefork of worker. Bij prefork wordt elk binnenkomend verzoek door een eigen proces bediend: eenvoudig en stabiel, maar geheugenvretend (elk proces kost enkele MB). Bij worker (of event) mengt Apache processen en threads om minder te verbruiken. De configuratie verloopt via het bestand httpd.conf en via de plaatselijke .htaccess-bestanden, die Apache bij elk verzoek opnieuw leest.

  • Sterke punten: met .htaccess kunnen toepassingen (WordPress, Laravel) hun eigen regels beheren zonder aan het hoofdbestand te komen. Bijzonder veel modules (mod_php, mod_rewrite, mod_ssl, mod_security). Verenigbaar met vrijwel alle oudere PHP-toepassingen.
  • Zwakke punten: bij zeer zware gelijktijdige belasting (meer dan 10 000 verbindingen tegelijk) wordt het geheugengebruik hinderlijk. En het lezen van de .htaccess-bestanden bij elk verzoek kost extra tijd.
  • Ideaal voor: gedeelde hosting met veel klanten (elke site heeft zijn eigen .htaccess), klassieke toepassingen als WordPress, Magento of Drupal, en omgevingen waar vrijheid per site zwaarder weegt dan pure snelheid.

Nginx: asynchrone, door gebeurtenissen gestuurde opbouw

Nginx werkt asynchroon en niet-blokkerend: een handvol werkprocessen (doorgaans één per processor) bedient duizenden gelijktijdige verbindingen via een gebeurtenislus (epoll op Linux). Geen proces per verzoek: elk werkproces bedient honderden tot duizenden open verbindingen tegelijk. Het geheugengebruik blijft lineair en laag, zelfs bij zeer zware belasting.

  • Sterke punten: uitzonderlijke snelheid bij het leveren van statische bestanden en bij het doorgeven van verkeer als omgekeerde proxy. Gecentraliseerde configuratie (één nginx.conf met zijn ingevoegde bestanden). Uitstekend voor SSL/TLS (HTTP/2, HTTP/3, OCSP stapling). Kleine geheugenvoetafdruk: één Nginx houdt 10 000 verbindingen aan met 256 MB RAM.
  • Zwakke punten: geen .htaccess (alle configuratie zit centraal), geen ingebouwde ondersteuning van de PHP-module (PHP-FPM erachter is nodig), en een steilere leercurve in het begin.
  • Ideaal voor: omgekeerde proxy voor Node.js, Python of Go, server voor statische bestanden (Vite-sites, uitvoer van Next.js, CDN-achtig gebruik), zeer druk verkeer, moderne SaaS-toepassingen.

Vergelijkingstabel Apache en Nginx

Punt voor punt samengevat:

Prestaties en gedrag onder belasting

In standaardproeven (10 000 verzoeken per seconde, gemengde statische inhoud) houdt Nginx 2 tot 5 keer meer gelijktijdige verbindingen aan dan Apache in prefork bij evenveel geheugen. Bij dynamische PHP-inhoud (in beide gevallen met PHP-FPM) slinkt het verschil sterk: doorgaans 10 tot 20 % voordeel voor Nginx, plus 30 tot 50 % minder geheugengebruik. Bij zuiver HTTPS onder zware SSL-belasting is Nginx over het algemeen zuiniger. Voor 90 % van de sites, die onder 1000 verzoeken per seconde blijven, voldoen beide even goed.

Configuratie: .htaccess tegenover location-blokken

Het grote verschil in filosofie: Apache laat verspreide configuratie toe via .htaccess (elke map kan de algemene regels overrulen), terwijl Nginx gecentraliseerde configuratie vereist in nginx.conf, met location-blokken. Concreet:

  • Apache met .htaccess: handig bij gedeelde hosting (elke klant beheert zijn site), maar het bestand wordt bij elk verzoek gelezen (extra last) en er is risico op fouten (een verkeerde .htaccess kan de site platleggen).
  • Nginx met location-blokken: sneller (de configuratie wordt één keer in het geheugen geladen), veiliger, voorspelbaarder. Een herlading (nginx -s reload) is nodig om wijzigingen door te voeren. Minder geschikt voor gedeelde hosting.
  • De .htaccess-regels van WordPress naar Nginx omzetten: de herschrijfregels moeten vertaald worden naar het server- of location-blok. WordPress laat die regels automatisch opstellen via verschillende hulpmiddelen op het net of via uitbreidingen.

Toepassingen: wanneer kiest u de een of de ander

  • Eenvoudige WordPress-sites, blogs, etalagesites: Apache werkt uitstekend, zeker op gedeelde hosting. Nginx ook, en net iets sneller.
  • WooCommerce of Magento met veel verkeer: Nginx met PHP-FPM wint aan snelheid en stabiliteit.
  • Toepassing in Node.js, Python of Go: Nginx als omgekeerde proxy is verplicht (het framework luistert plaatselijk, Nginx regelt SSL en het publieke verkeer).
  • Gedeelde hosting met veel klanten: Apache (of LiteSpeed), voor de ingebouwde ondersteuning van .htaccess.
  • Omgekeerde proxy of taakverdeler: Nginx, die in die rol uitblinkt (proxy, cache, achterliggende servers).
  • Statische sites (uitvoer van Next.js, Astro, Vite): enkel Nginx, ideaal en onklopbaar.

Waarom niet allebei? (Nginx met Apache)

Een veelgebruikte gemengde opstelling zet Nginx vooraan (SSL, cache voor statische bestanden, beheer van de verbindingen) en Apache erachter (.htaccess, mod_php). Nginx luistert op poort 80 en 443, levert de statische bestanden rechtstreeks en geeft de dynamische verzoeken door aan Apache, plaatselijk op poort 8080. Zo combineert u de snelheid van Nginx aan de voorkant met de vrijheid van Apache voor de toepassingen. Plesk biedt die opstelling met één klik aan, cPanel via EasyApache 4.

Apache of Nginx - Technische vergelijking

Criterium Apache HTTP Server Nginx
Opbouw Proces of thread per verzoek Asynchroon, door gebeurtenissen gestuurd
Gelijktijdige verbindingen Enkele duizenden (prefork) Tienduizenden (door gebeurtenissen gestuurd)
Geheugengebruik Hoog bij zware belasting Laag en stabiel
Configuratie httpd.conf met verspreide .htaccess gecentraliseerde nginx.conf (location-blokken)
PHP-module ingebouwde mod_php of PHP-FPM PHP-FPM erachter is verplicht
Omgekeerde proxy Mogelijk (mod_proxy) Uitstekend, het is zijn hoofdtaak
HTTP/2 en HTTP/3 HTTP/2 in orde, HTTP/3 nog in proeffase HTTP/2 en HTTP/3 volwassen
Typische toepassing Gedeeld, WordPress, klassieke PHP-toepassingen Omgekeerde proxy, SaaS, zeer druk verkeer, statische bestanden

Veelgestelde vragen

Bij statische inhoud en zware gelijktijdige belasting (meer dan 10 000 verbindingen tegelijk): ja, Nginx wint duidelijk. Bij dynamische PHP met PHP-FPM gaat het om 10 tot 20 %, niet dramatisch dus. Voor 90 % van de sites, die onder 1000 gelijktijdige bezoekers blijven, voldoen beide even goed.

Nee, Nginx leest .htaccess niet. U moet de regels vertalen naar nginx.conf of naar een ingevoegd bestand, binnen een server- of location-blok. Verschillende hulpmiddelen op het net (htaccess-to-nginx) doen die omzetting automatisch. Ook WordPress stelt de Nginx-regels zelf op, naargelang uw permalinkstructuur.

Dat hangt van de formule af. De gedeelde webhosting met Plesk gebruikt Nginx vooraan en Apache erachter (de gemengde standaardopstelling van Plesk). De webhosting met cPanel gebruikt LiteSpeed (verenigbaar met Apache, maar veel sneller). Op een Linux-VPS installeert u wat u wil: Nginx, Apache, Caddy, LiteSpeed enzovoort.

Nee. Apache blijft de meest gebruikte webserver op gedeelde hosting, dankzij .htaccess, en blijft evolueren (Apache 2.4, HTTP/2, MPM event). Nginx heerst bij omgekeerde proxy's en zeer drukke belasting, maar beide blijven nog lang naast elkaar bestaan.

Caddy is een uitstekend, modern alternatief (sobere configuratie, HTTPS die zichzelf regelt), maar het is minder verspreid in professionele hosting. LiteSpeed (en de opensourcevariant OpenLiteSpeed) is sneller dan Apache en volledig verenigbaar met zijn .htaccess-bestanden; veel Franse WordPress-hosters gebruiken het. Voor wie zijn opstelling goed kent, zijn Caddy en LiteSpeed in 2026 volwaardige keuzes.

In drie stappen: 1) Nginx installeren op uw VPS (apt install nginx) en PHP-FPM (apt install php8.3-fpm); 2) het Nginx-serverblok instellen met de herschrijfregels van WordPress (try_files $uri $uri/ /index.php?$args); 3) testen of de permalinks werken en of geüploade bestanden doorkomen (client_max_body_size). Reken op 1 à 2 uur voor een nette overstap.

Verwante pagina's